حق و آزادی در اندیشه معاصر

کتاب «حق و آزادی در اندیشه معاصر؛ گفتارهای علمی پیرامون حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)» به همت پژوهشکده شورای نگهبان منتشر شد. این اثر، مجموعه‌ای از سخنرانی‌های ارائه‌شده در پیش نشست های علمی همایش بین‌المللی «حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)» است که با مشارکت گسترده استادان و اندیشمندان داخلی و خارجی برگزار شده است.

این کتاب در ۶۹۶ صفحه و در قالب نشست‌های تخصصی متعدد، به بررسی مبانی نظری، چارچوب‌های حقوقی و سازوکارهای عملی تحقق و تضمین حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در نظام جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. رویکرد اصلی اثر، مطالعه آزادی و حقوق ملت در قالب یک «منظومه فکری» منسجم است؛ منظومه‌ای که در آن مفاهیمی چون آزادی، عدالت، امنیت، کرامت انسانی، مردم‌سالاری دینی، اخلاق عمومی و پیشرفت، در پیوندی درونی و هماهنگ تحلیل می‌شوند.

در این مجموعه، موضوعاتی همچون نسبت آزادی با عدالت، جایگاه مردم در مشروعیت نظام اسلامی، آزادی بیان و مرزهای اخلاقی آن، توازن میان حقوق ملت و نظم عمومی، حقوق اقتصادی و اجتماعی، حق بر اشتغال، حق بر دادخواهی، نقش قوه قضائیه و مجلس در تضمین حقوق مردم، آزادی در شرایط اضطراری، مشارکت سیاسی، حقوق زنان، حقوق اقلیت‌های دینی، و نسبت آزادی اسلامی با الگوهای غربی مورد واکاوی قرار گرفته است.

بخش دوم کتاب نیز به دیدگاه‌های اندیشمندان خارجی اختصاص دارد و با طرح مباحثی درباره آزادی، حقوق بشر، عدالت اجتماعی و ولایت فقیه، ابعاد بین‌المللی گفت‌وگو درباره حقوق ملت در گفتمان انقلاب اسلامی را منعکس می‌کند.

در مقدمه کتاب تأکید شده است که آزادی در اندیشه اسلامی و در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، حقی ذاتی و ریشه‌دار در کرامت و اختیار انسان است؛ حقی که در پیوند با مسئولیت، عدالت و قانون معنا می‌یابد و بنیانی برای رشد تمدنی و تحقق مردم‌سالاری دینی به شمار می‌رود.

کتاب «حق و آزادی در اندیشه معاصر» تلاشی است برای عبور از نگاه‌های پراکنده و تقلیل‌گرایانه به مفهوم آزادی و ارائه چارچوبی نظری و کاربردی برای فهم و توسعه ادبیات حقوق ملت در جمهوری اسلامی ایران؛ اثری که می‌تواند برای پژوهشگران حقوق عمومی، علوم سیاسی، فقه حکومتی و سیاست‌گذاری عمومی، منبعی جامع و راهگشا باشد.